Ngăn ngắn cho mùa đông 01

Chớm thu.

Bay hơn 1 ngày đường cuối cùng tôi cũng về với Ashland để lại ngồi tự hát trên gác 4 của Ký túc xá Greensprings. Thị trấn của tôi, sáng nắng chiều mưa, đến đêm mấy đứa "Trợ Lý Sinh viên" lại lấy chăn bông ra ngồi với nhau kể những câu chuyện mùa hè. Nhan thật đấy, mới hôm qua tôi còn lang thang trên những con đường Châu Âu. Tháng 8 có Madrid, Granada nắng đổ lửa, tháng 7 có Copenhagen và Pari lạnh buốt giá, giờ tôi đã quay lại nơi đây.

Khi tôi đến, cả Ký túc xá không có một bóng người. Bạn bè đều đang ở trại huấn luyện trên núi.Đêm Ashland có sương mù, có gió lạnh và rồi, đêm nay, có một con bé mệt nhoài với một tỉ thứ lỉnh kỉnh khuân từ tầng 4 tòa nhà B xuống sảnh chính rồi lại khuân khệ nệ lên gác 4 tòa nhà A. Cái thói cứng đầu ngớ ngẩn và cái niềm kiêu hãnh "ta đây tự làm được hết!!!" của một đứa con một khiến tôi khăng khăng tự hành xác chuyển đồ một mình (mặc dù mới nôn thốc nôn tháo chưa đầy 4 tiếng trước sau chuyến bay tồi tệ) Đến 6h15 thì mọi thứ cũng đã hòm hòm. Đồ đạc được xếp hết vào tủ, lên kệ - va li được bọc lại sạch sẽ, cất đi vào kho. Cái giường thứ 2 đã được tháo tung ra và xếp chồng lên trên khiến căn phòng mái chéo trở nên vô cùng rộng rãi.

... và tôi không thể quên được ánh mắt biết nói của một cậu bạn thân: "Chị biết đáng lẽ ra chị có thể ngủ trọn 11 tiếng rồi khi tỉnh dậy em sẽ làm hết cho chị chỉ trong nháy mắt  chứ?"

À thì thế, nhưng mà đến đêm hôm sau, tôi lại tiếp tục tháo tung cái cánh cửa tủ quần áo với 1 chiếc tuốc-lô-vít tự chế.

Dù thế nào thì đây cũng là câu chuyện mùa đông. . . 2phút trước đây tôi vừa bỏ tiền mua một cái máy đun và giữ ấm nước nóng cho mình. Xem thế nào ngày mai tôi sẽ tháo tung nốt cái cánh cửa của cái tủ thứ 2. Và rằng mặc dù tôi biết tôi được yêu rất nhiều, và chỉ cần tôi hỏi, và xin, hoặc nhờ, tôi sẽ chẳng phải làm gì hết.

Nhưng là đứa con gái không sợ mùa đông! Tôi đếm từng ngày cho mỗi mùa tuyết rơi để được thử sức mình với cái lạnh, cái buốt, cái cay nghiệt của thị trấn trong thung lũng. Ngay giây phút này đây tôi như một con chim sẻ đang tự mình miệt mài xây tổ ấm cho chính mình. Tôi không nghĩ tôi cô độc - không phải chỉ những con chim sẻ cô độc mới tự đi xây tổ cho mình. Tự mình giữ ấm, để có thể chia sẻ hơi ấm cho người khác là trách nghiệm của mỗi cá nhân cơ mà?

Và vì thế cho nên, tôi sẽ sẵn sàng, và vững vàng khi tuyết rơi, khi đông tới nhé, tôi ơi!

Thơ của chị Hà

Em không hoàn hảo đâu anh
Nắng thấm màu da
Lưng hình cánh sóng
Hai bàn tay
nẻ khô mùa lá rụng
Mặc đồ hiệu nào
cũng đẹp phía...đằng sau

Em không phải chim sâu
Lích rích sớm tinh mơ
Kiếm mồi trên cành lá
Em không thể nào hối hả
Chạy đua với cuộc đời
Trong vòng xoáy
Lợi
Danh

Em không hoàn hảo đâu anh
Đừng nhìn em bằng một đôi mắt khác
Đừng yêu em như...ngôi sao màn bạc
Dưới ánh đèn màu
Thật
Giả
Biết là đâu?

Em biết chờ anh những canh thâu
Sau mỗi cuộc vui, gió đưa về
với rượu
Anh không cần nói mà em hiểu
Anh cũng đời thường, như sinh thế
Đàn ông

Còn bao nhiêu nữa
những cơn giông
Bởi hai nửa chúng mình chưa hoàn hảo
Nhưng tình yêu sau mỗi ngày mưa bão
Lại sáng lên như bảy sắc cầu vồng

Hãy lấp đầy nhau những cảm thông
Đừng để sẻ chia
trôi về nơi xa quá
Và sau những buồn vui
Sau tất cả
Em thấy mình
hoàn hảo
yêu anh.

------

Một trong vô vàn những bài thơ của chị Hà mà Linh yêu thích.

Nhớ mưa

Hà Nội

Tôi vẫn nhớ hồi cấp 2, có lần tôi ngồi viết thư trong lớp với một cậu bạn thân. Hôm đấy trời gần Tết, mưa phùn - trong cái mảnh giấy nháp xé vội, tôi có kể rằng mình rất ghét cái trò khóc tấm tức, khóc ỉ ôi, khóc sụt sùi, hết ngày này qua tháng khác, khóc mãi không thôi của các cô bạn gái cùng tuổi. Tôi cảm giác các bạn tôi khóc để dành vậy, họ gặm nhấm nỗi buồn - như thể họ sợ sẽ quên mất cái nỗi đau đấy. Họ sẽ đi tìm những kẻ ve vuốt dỗ dành cho cái sự khóc dai của mình để được kể đi kể lại, khóc đi khóc lại và bỏ ngoài tai những lời khuyên răn. Chuyện chưa chắc đã lớn nhưng sẽ bị thổi phồng lên!

Tôi bảo: Nếu là Phan Mỹ Linh, thì chắc chắn sẽ khác. Nếu phải khóc, hoặc giả có thể khóc được, Mỹ Linh sẽ chỉ khóc 1 lần cho cạn hết nỗi buồn, rồi sẽ đứng dậy và làm việc khác. Việc nào ra việc đấy. Như những cơn mưa rào mùa hạ vậy, ào ạt đến rồi đi, và trời sẽ xanh biếc trở lại.

Tôi là như thế. 14 tuổi như thế và 23 tuổi vẫn thế. Con gái tháng 5, sinh vào đầu hạ, mỗi lần mưa rào ập xuống chiều Hà Nội tôi lại nhớ đến câu chuyện không đầu không cuối của mình. Trăm nghìn những suy nghĩ trẻ con chia sẻ với nhau qua từng trang giấy nháp - cái phiên bản Phan Mỹ Linh 14 với 23 cũng khác nhau rất nhiều. Duy chỉ có điều này: 10 năm, 20 năm, dù có chuyện gì, tôi vẫn chỉ muốn khóc 1 lần rồi thôi. Mà khi khóc người ta thường xấu, thường yếu đuối và không kiểm soát được ngôn từ suy nghĩ của mình nên tôi thường đi thẳng vào phòng hặc đi dạo một mình cho tĩnh tâm, trước khi tìm đến những người bạn lớn hà khắc của mình để xin lời khuyên đúng đắn.

Không phải tôi lớn rồi mà những lãng mạn mộng mơ chết theo năm tháng - chỉ đơn giản là nếu được lựa chọn, tôi xin chọn một niềm vui. Nếu chị có thể kiểm soát được cảm xúc của mình, tôi sẽ chủ động tạo cho mình nhiều cơ hội để mỉm cười. 

Hà Nội đang mưa to, tôi có một vài điều cần phải lo lắng, không có gì buồn, và không có gì đáng để ủ ê cả. Hôm nay có lẽ nhiều phố sẽ ngập, nhiều nhà sẽ dột - cuộc sống ngoài  tình cảm ra còn nhiều chuyện cơm áo, gạo tiền lắm. Con gái thường hay đa cảm mà quên đi - có những thứ không đem lại cho ta điều tốt đẹp gì, không nuôi dưỡng bản lĩnh của ta và cũng không giúp ta trưởng thành hơn. Đừng nên nuông chiều mình quá - bố tôi vẫn dạy "chiến binh" này như thế.

Vậy nên, cô gái ạ, viết ít thôi còn đi làm việc khác. Lâu lắm mới cảm nhận được mùi mưa Hà Nội. Yêu thương lắm những năm tháng đã qua và cả những con đường đang tới.

Đường xa vạn dặm

Ngày xưa em đã nghĩ, đường xa mấy đi rồi cũng sẽ đến nơi. Sông sâu mấy, lặn lâu sẽ đến đáy... 

Nhưng càng lớn càng đi, càng đi càng xa - và càng xa càng hụt hẵng. Ngày bé sống ở phố Bà Triệu, chị gái dẵn tay đi từ số nhà 107, rẽ phải qua Tuệ Tĩnh rồi rẽ tiếp ra Bùi Thị Xuân - đi một vòng để thấy được trường Tây Sơn. Đấy là lúc còn chưa được vào Mầm non Bê... em ngửa cổ nhìn ngôi trường đầy ước ao. Đi học là được mặc đồng phục này, ngoan sẽ được quàng khăn đỏ này, chăm sẽ được điểm 10 giống chị này. Biết bao giờ được tự đi học không cần chị dẵn tay? Biết bao giờ được làm học sinh lớp 1? Ngày ấy cái đích chỉ có từ nhà đến trường cấp 1.

Thế nhưng,

Khi vào lớp một, bố mẹ lại xin cho vào Lê Ngọc Hân. Đến lớp 2 đã đi thi chuyên để vào lớp chọn. Cái đích "Tiểu Học Tây Sơn" lùi xa mãi xa vào trong tiềm thức. Lên đến lớp 4 lớp 5 đi thi học sinh giỏi quận, thành phố thì con đường lại nối dài ra đến Trường cấp 2 Ngô Sĩ Liên. Có biết bao nhiêu ngày tan học, bố mẹ chở em qua ngôi trường trong mơ của một học sinh gần cuối cấp 1. Lại nghển cổ lên, lại ước ao... Chưa hết cấp 2 đã lo sang cấp 3 Hà Nội Amsterdam, học chưa xong lớp 10 đã lao đầu vào học tiếng Ý rồi đi du học một mình. 

Những bước chân đầu tiên xa mẹ, vẫn còn là bước chân của một đứa trẻ con hăm hở, tự tin rộng vòng tay đón chào thế giới vào lòng. Nhưng đường nào đường mãi êm, sỏi đá nào sỏi đá không sắc cạnh?  Đứa trẻ nào ngã mãi mà không lớn không khôn, không chai sạn qua một đêm bỗng giật mình thấy ta cứng cáp. Người nào đi mãi rồi đôi chân cũng sẽ mệt nhoài - cái đích cuối cùng có phải điểm xuất phát đầu tiên?

Thôi thì, tuổi còn trẻ, còn sức còn ngông cuồng còn khát khao thì mài nốt gót chân này trên lề đường La Mã. Thôi đêm lạnh rồi, chí ít yên lòng gọi giấc chờ bình minh.

~~~~

Mẹ ạ, 

Con đã đi quá xa và quá lâu chưa? Con đã quá quen với sự một mình? Quá sợ khi mong muốn những gì con chưa thể có được? Quá chín chắn để không chọn Hạnh phúc tức thời trước Thành công tương lai? Quá non nớt nên không cầm được những tiếng nấc trong đêm khi con mỏi mệt, khi con chỉ muốn giấu mình trong vòng tay mẹ? 

Mẹ ạ, 

Con đi tiếp nhé, và mỗi bước con đi, con biết mình gần với mẹ hơn... 3 năm nữa thôi mẹ ạ. Cái con đang tìm không phải là Hạnh phúc đâu mẹ ạ, mà đó là Trí thức - vì con biết Hạnh phúc hay Bất hạnh là do số phận mà "Đức năng thì thắng số". Rồi Hạnh phúc sẽ đến với những người con gái như con. 

Mẹ ạ, 

Đêm con nằm mơ thấy bà ngoại. Bà không còn chờ con về với phố Bà Triệu nữa rồi mẹ ạ. Bà bảo bà sẽ đi cùng với con xem cái đất nước Hàn Quốc con yêu thích nó tròn dẹt như thế nào. Và bà ở bên con thật mẹ ạ. Luôn ở bên con. Những tháng gần đây nhắm mắt con thấy Xê-ul, âm 11 độ, thấy Châu Âu rực nắng hè và thấy Hà Nội những ngày Xuân đón Tết. Mẹ cứ yên lòng. Con sẽ đi tới những nơi mẹ chưa từng đặt chân tới, sẽ nói chuyện với những người tưởng chừng xa lạ và mẹ ạ. Một ngày kia con sẽ kể cho con gái con nghe câu chuyện không phải của nàng Axôn trong Những cánh buồm đỏ thắm...

Con sẽ kể cho bé con nghe câu chuyện về một người con gái Việt Nam tóc dài. Câu chuyện về những cuộc hành trình của đôi bàn chân cô qua khắp mọi miền thế giới. Không giống đôi bàn chân của cô bé mang đôi hài màu đỏ nhảy múa quên đường về, đôi chân này biết ra đi để trở về... một đôi chân với đôi giày búp bê màu xanh da trời - dẫu mòn gót nhưng bông hoa cánh lạ thì vẫn luôn rực màu của niềm tin. 

~~~~

Mẹ ạ 

Con sẽ về. 

Ngẫm nghĩ lúc 3 giờ #1

2012

Khi Tết gần đến với Hà Nội, mẹ lợn gọi sang thủ thỉ: "Bống ơi, mấy thứ hai tới là Tết đấy nhớ! Bống xem có gì ngon thì rủ bạn bè đi một bữa..." Mẹ thương con lợn con của mẹ. Năm ngoái khi xuân sang Tết đến, khi nhà nhà cắt bánh trưng, quây quần bên nồi măng nóng hổi, con gái mẹ một mình giữa thung lũng lụi cụi đi học đi làm đến nửa đêm mới về - vừa đói vừa rét, vừa sợ (nối hiểm họa bị nai rừng chạy đâm thuỵch vào người luôn đe dọa kể cả những người can đảm nhất) Lợn con mặc áo hoa hí hửng về đến nơi thì hết cơm kí túc xá. Cái Tết của lợn con chỉ có một món đặc sản của sinh viên: nước lã luộc và mỳ ăn liền. 

Mẹ là thế, dù con béo trục béo tròn, dù 1 năm 365 ngày thì 363 ngày mẹ nhắc nhở con gái việc ăn uống sao cho điều độ và có chừng mực thì Tết nhất đến nơi mẹ vẫn xót xa con ở một mình ở cái chốn mà để tìm được một khoanh giò thì phải lái xe đến 5 tiếng đồng hồ. 

Năm nay lợn con quyết tâm tự sửa soạn cho mình một cái Tết ra trò. Phần là để mẹ khỏi lo nghĩ, phần là ... lợn con cũng đã thèm cơm nhà quá rồi. 

29 Tết, 8 giờ đêm - 30 phút sau khi tan học lớp Sư Phạm, lợn con xắn tay đi chợ mua thịt thà, rau cỏ - hí hửng cho một cái Tết thịnh soạn.

Lơn con vừa soạn giáo án sớm mai lên lớp, vừa hì hụi kho một nồi thịt kho tàu để ăn dần đến hết Tết. Này mắm này muối, này thịt nạc, nước hàng... Khi xong hết việc, ngẩng lên đã 3 giờ sáng, con gái mẹ ngắm nghía nồi thịt sóng sánh màu mật ong sậm với những quả trứng tròn trịa đã thấm màu...

Đang lúc loay hoay định lôi máy ảnh ra chụp chiến tích thì chợt tái người...

Mẹ ạ,

Năm nay con 23 tuổi. Bằng tuổi con mẹ đã về làm dâu. Bằng tuổi con bây giờ bà ngoại đã làm mẹ... Cái Tết với người đã về làm dâu bao giờ cũng có cái mừng, cái tủi. Đêm thức trắng lau dọn bàn thờ, bày mâm ngũ quả, ngày tất tả đi mua mứt, vàng mã... Đặt lưng xuống giường, giấc chưa nồng, mơ màng thấy bố mẹ đẻ đang ngóng mình về chúc Tết thì gà đã gáy - và lại một chu kỳ nữa cho đến hết Tết ta... 

Bằng tuổi mẹ, tuổi bà ngày ấy, bây giờ, con gái 23, tự nấu cho mình được một nồi thịt, bát canh, tự lo cho cái cuộc sống vỏn vẹn trong cái bao diêm mang tên Ký Túc xá này chưa tương tất đã tính chụp ảnh, quay phim khoe thiên hạ cứ như là kỳ tích...

Ngày xưa, con gái 15, 16 mà không nấu nổi mâm cơm, không biết đi chợ, cắm hoa, gọt hoa quả pha trà mời bố thì gọi là đoảng biết không? Con gái bây giờ luộc được quả trứng, xào được đĩa thịt bò thì thấy ảnh đăng ngập facebook, bạn bè lao vào trầm trồ xuýt xoa - coi như là trong lũ mù thằng chột làm vua. Cái mà dĩ nhiên chúng ta phải biết, cái "dĩ nhiên" nhưng là nét tự hào trầm lắng của ngày xưa giờ trở thành thứ xa xỉ phẩm mà người ngưỡng mộ. Nhân đây, xin mấy nàng "nữ quyền" cho phép mình can trước 1 câu hãy nhảy hùng hổ biện luận rằng mắng Phan Mỹ Linh này ấu trĩ: "Cứ sao phụ nữ phải vào bếp? Cứ sao phụ nữ phải nấu cơm, mời nước đàn ông?" Xin thưa, chẳng phải là phụ nữ mà chỉ cần là con người, kẻ nào biết đói thì kẻ đấy biết lăn vào bếp. Kẻ nào chưa làm ra tiền để ra KFC ngồi ghếch chân lên khoe là "miếng thịt gà ở "bển" nó có vị khác cơ", thì kẻ đó nên biết tính 1 lạng thịt này ăn được mấy hôm? Và kẻ nào còn biết chữ Hiếu, thì sẽ nhớ à... bố đây, mẹ đây đã thay từng cái tã khi mình còn bé, giờ 50 60 tuổi vẫn đang làm lụng vất vả để trả tiền học phí đi Tây cho mình đây. Gớm các chị học lắm, thử hỏi, có cầm sách nào hơn sách "hay làm" mà bóc được cái bánh trưng cho khéo để mời gia tiên tiền tổ về chung vui đón Tết không? Thôi thì nhân chuyện nồi thịt kho tàu... Nào, cất sạch cái thứ gọi là ý thức, là truyền thống vào tủ mà  khen nhau cho thỏa tấm lòng.

Giá trị đảo lộn hết rồi bà và mẹ nhỉ? Con gái đoảng của mẹ biết bao giờ thôi không làm mẹ lo lắng đây. Quẳng camera vào tủ, niềm tự hào nồi thịt kho nguội dần theo cái giá buốt đêm đông xa nhà. Con còn một quãng đường dài lắm, để một ngày con trở về đúng nghĩa con gái bố mẹ, cháu gái của bà...

~

Bên ngoài cửa sổ Ashland vẫn chìm trong mưa, con lợn con thở dài trùm chăn hít hà mùi thịt kho tàu vẫn còn thơm ngây ngất căn phòng bé...

Mẹ à, hạt mưa rơi bao lâu?

Ngày ốm đầu tiên có vị canh rau cải

Ashland đêm về, nhiệt độ đã tụt xuống còn -4 độ C. Cái rét của một ngày mưa, một ngày đông, một ngày sương mù tô một màu xám ảm đạm cho thị trấn nhỏ giữa thung lũng Rouge. 

Nhưng rét là việc của rét, còn đi học thì vẫn là chuyện của đi học.

8 giờ tối, học sinh năm 3 chuyên ngành Giáo dục một tay cầm ô đỏ, một tay xách cặp phi như bay khỏi cửa lớp. Không cần để ý thấy mái tóc đen dài cũng biết chắc chắn cô nàng là du học sinh châu Á. Đơn giản chỉ vì  chỉ có học sinh quốc tế mới dùng ô trong những ngày mưa xối xả thế này, chứ học sinh bản địa đầu đội trời chân đạp đất xá gì gió bão đâu? Cô giáo tương lai bước nhanh về phía siêu thị gần Ký túc xá. Trán hâm hấp sốt, hai má ửng hồng vì lạnh còn cái mũi trốn trong lớp khăn quàng ấm - tất cả là bức chân dung của Phan Mỹ Linh một ngày mưa đi học.

Giờ này mà ở nhà Bống sẽ đắp chăn ấm, chờ bố mẹ về cả nhà sẽ ăn cơm. Mẹ sẽ thắp hương mời cơm bà ngoại còn bố sẽ hỏi: "Con gái bố có muốn ăn gì không bố nấu cho?"

Nhưng giờ sống một mình tại cái thị trấn ngủ quên này trên đất Mỹ, mình không là Bống của ai - thế nên đến lúc ốm và đói mà muốn ăn thì sẽ "lăn vào bếp" Mua được mớ rau cải, mang về nhà ướp một ít thịt nạc với nước mắm và gừng, cho thịt vào nước, đun sôi rồi thả rau cải vào...

và ngày ốm đầu tiên có mùi canh rau cải đã kết thúc như thế. . .

Bên ngoài cửa sổ, Ashland chìm trong mưa